Hoca Ali Riza Resim Sergisi

28 Ekim

Osmanlı'nın son döneminde doğup 1.Dünya ve Kurtuluş savaşlarını yaşamış; Cumhuriyeti sevinçle karşılayan Türk ressamıdır.

Kimden söz ediyorum: Hoca Ali Rıza.
Türk resminde "izlenimcilik" akımının öncüsüdür.
Arkas Sanat Merkezi, Hoca Ali Rıza'nın resimlerinden güzel bir sergi hazırlamış.

hoca ali riza sergisi
Hoca Ali Rıza Sergisi


ali riza hocanin kendini anlatişi
Ali Rıza Hocanın Kendini Anlatışı

Sizi, resimler üzerinden eski zamanlara götürmek istiyorum. Ara sıra Hoca'nın ve çevresinin sözleri  eşlik edecek.

mehtaba karsi sohbet
Mehtaba Karşı Sohbet

İstanbul sokaklarını, evlerinin yalnızlığını kimi zaman çiçeklerle renklendirdi. Savaş yıllarında, her evin bir gideni vardır. Döneceğini bilemedikleri... Simitçinin sesini duyabiliyor musunuz? Sokaklarda bir köşede ayak üstü "Ne olacak bu memleketin hali?" sohbetlerine ortak oluyoruz.


Hoca Ali riza iç mekan ve desen calismalari
Hoca Ali Rıza İç Mekan Ve Desen Çalışmaları

sokaktan simitci gecerken
Sokaktan Simitçi Geçerken


İç mekan resimlerinde sizi bir sıcaklık sarıyor. Eprimiş halılara rağmen sobanın üstündeki ibrik, vazodaki çiçekler; size "beklendiğiniz" duygusunu veriyor.
Hoca, ayrıntılara düşkün. İlginç şeyler fark ediyorsunuz.


soba ve mangal ustunde yemek
Soba Ve Mangal Üstünde Yemek

Mangal üstünde pişen yemeğe baktığımda, iki şey aklıma geliyor. 
Kadın olmak; o zaman çetin işmiş. Bir yerini yakmadan, ateşi söndürmeden yemek pişirmek marifetti.
Piknik tüpünün prototipi değil mi?
Bu resimdeki: Modüler soba. Sergiye gelen bir ziyaretçi bayan söyledi. Eski köşklerde bulunurmuş. 
hoca ali rizanin otoportresi
Hoca Ali Rızanın Otoportresi

Savaş zamanı kendi resmini aynaya bakarak çizmiş. Bu oto portreden: "Osmanlı insanının ne kadar umutsuz." olduğunu anlıyoruz. 
Kim bilir, mağara resimlerini; belki de o zaman yaptı. "Her karanlık gecenin sabahı aydınlıktır" cümlesini kendi kendine  söylüyordu. 


hoca ali Rıza magara resmi 1
Hoca Ali Rıza Mağara Resmi 1

Hoca, Askeri okulda eğitim gormüş; öğretmenlik de yapmıştı. Öğrenciler için hazırladığı taslak albümünün afişi, resim atölyesi ile diğer hocaların fotoğraflarını izliyoruz. Birbirimizi selamlıyoruz. Savaşa ve yokluğa rağmen inancı hissediyoruz. 

album- resim atolyesi ve arkadaslari
Albüm -Resim Atölyesi Ve Arkadaşları

Bu arada, Hoca Ali Rıza'da çaycı. Nereden mi biliyorum? Buyurun, kara kalem çizdiği çay ocağı. Yukarıdaki fotoğrafta sağ alt kadrajda ki çay ocağı. 


kayalik üstündeki cayci
Kayalık Üstündeki Çaycı

Bir çok resminde çayhaneleri işlemiş. Burada, "Biz her gece Heybeli'de mehtaba çıkardık." şarkısını söylememiş mi? 
Kayalık üzerinde çevrilmiş yer; çayhane değil mi? Çaycı, yorgun beyefendiye ne ikram ediyor?
mehtaba cikmak
Mehtaba Çıkmak

Deniz kenarında karşılıklı konuştuğu kişi Paşa'mıdır? İtalya'ya resim kariyerinde daha farklı bir noktaya taşımak için gidecekti. Kolera salgını ile savaş da patlak verince; bu hayalini unutmak zorunda kaldı.

karsilasma
Karşılaşma

Bayrak işleyen ustayı izlemek çok duygusaldı. "Şehit hakkı için." dercesine nasıl itina ile işliyor.
bayrak isleme hoca ali riza
Bayrak İşleme Hoca Ali Rıza

Boğaza bakan bir tepede dervişle dertleşiyor. Derviş neyi üflüyor, gece sırları örtüyor. 
dertlesme hoca ali riza
Dertleşme Hoca Ali Rıza

Köy resimlerinin; çocukluk zamanına ait diye düşünüyorum. Renkler daha canlı, insanlar meşgalede. Hasat kaldırmanın mutluluğu... Çocuklar dersi kırdıkları için neşeli. Malum, hocanın kızılcık sopası var.


koy meydanı hoca ali riza
Köy Meydanı Hoca Ali Rıza

Koyunlarını otlatan çoban, arkadaşına heyecanla: Büyük bir asker olup vatanını, milletini koruyacağını anlatıyor.


koyunlari otlatan coban
Koyunları Otlatan Çoban

Tablolarında, kendi yaşadığı dönemin mütevaziliğini ve geleceğe umudunu hissettirmiş. 
bogaz ve mehtap
Boğaz Ve Mehtap

Ağaç üstü sedirde toplanan sohbet grubunun cümlelerini duyuyor musunuz? Savaşın ne zaman biteceği? Cepheden haberler. Günlük kaygılar... Elbette, cümlenin sonu: "Allah büyük, bu da geçer ya Hû!" diyerek bitiyordu. 
Serginin belki de en büyük tablosuydu: İftar sofrası. Kocaman somun ekmek, bir tas çorba, az zeytin, reçel ve peynir. Beni derinden sarsıyor. Yokluğun sessizliği... 
iftar sofrasi hoca ali riza
İftar Sofrası Hoca Ali Rıza

Şimdi, bir çok şeyi nasıl kolay israf ediyoruz. Eşyalardan duygulara kadar...
Hocanın koridorda size bakan gözleri: "Hoş geldiniz. Sizi bekliyordum." diyor.

hoca ali riza
Hoca Ali Rıza

Hoca, yaşama veda ettiğinde 5000'in üzerinde desen ve kroki çizmişti. Kalbini ve gözlerini ülkesinin güzelliklerine açtı. 
Ali Rıza Hoca'dan, en son ders:
"Başınıza ne gelirse gelsin. Tutkunuza sahip çıkın." oluyor. 
Kendi adıma: Arkas Sanat Merkezi'ne teşekkür ederim. Türk resim sanatının değerli hocasını ve eserlerini bize hatırlattı. 
Umarım, İzmir ve yakın çevresinde yaşayanlar bu sergiyi gezer. 28.12.2014 tarihine kadar ziyaretçilere kapılarını açıyor.
Hepimizin, Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun.
Not: Fotoğrafların yarısını bile yayına koyamadım. Fotoğraflar bana aittir. Resimlerin isimleri farklı olabilir. Ben de uyandırdığı his ve izlenimden adlandırmaları yaptım. 

BENZER YAZILAR

17 yorum

  1. teşekkürler güzel hislerin ve beni götürdüğün seyahat için.
    burdan kalktım izmir'e sergiyi gezdim.ne hoş:))
    çok sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Adalı Kız, benimle gezdiğin için çok mutlu oldum. Bu sergi, beni büyüledi. Kimi yerde neşelendirir kimi yerde kalbim ağrıdı. Kendimize ait değerlerimize sahip çıkmak dileğiyle. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramın Kutlu Olsun.

      Sil
  2. Tesekkur ederim, gidip gormus kadar oldum. Bayramimiz kutlu olsun;))))

    YanıtlaSil
  3. Blogun yer imlerimde kayıt olmasına rağmen ancak bugün akşam yazını okuyabildim. Ve çok şey kaçırdığımı anlayıp üzüldüm. Olsun sayende yine adam gibi bir sanatçı ve adam gibi eserlerinin bir parçasını görebildim. Teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Umuyorum, sergiyi de gezersiniz. Sevgilerimle.

      Sil
  4. Çok tarihsel bir paylaşım olmuş yaw :D Keyifle okudum. Emeğine sağlık. 29 ekim bayramınızı da kutlarım efendim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Emrah'cığım senin de Cumhuriyet Bayramını kutluyorum. Tarihten gerekli dersi alma dileğiyle; )

      Sil
  5. ödül verdim sanaaa :) http://moryolculuk.blogspot.com.tr/2014/10/dart-odulu-aldm-ki-ben.html

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili Purple yeniden teşekkür ederim. :)

      Sil
  6. Mehtaba karşı sohbete bayıldım

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben ve Iraz Ana ayrı ayrı hepsine meftun olduk. Umarım bir gün sen de gezersin, Reyhan'cığım.

      Sil
  7. Ne güzel sergiymis ve ne derinden şeyler dökülmüş satirlariniza...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İzmir'deyseniz, sergiyi mutlaka gezmenizi öneriyorum. İnsanın aklına ve kalbine dokunan tablolara tanık oluyoruz. Sevgilerimle.

      Sil
  8. Türk empresyonist ressamlardan en çok beğendiklerimden."Tutku" ile ilgili sözlerini biliyorum zamanında Hasan Akın söylemişti.
    en çok tutkularımızı kaybettiğimiz zaman kendimizden uzaklaşıyoruz.

    YanıtlaSil
  9. kutlarım seni Safiye Hn.sanki resimler Konuşuyor.

    YanıtlaSil
  10. Harika bir sergiymis keske gidebilseydim

    YanıtlaSil